ar


ar

png
:
tawag sa titik R.

Ar (ey ar)

symbol |Kem |[ Ing ]

a·rà

pnr

a·rà

pnb |[ Hil ]

á·ra

pnd |a·rá·min, mag-á·ra |[ Bik ]
:
asamin o pagnasàan.

á·ra

pnr |[ ST ]

a·ráb

pnr |[ War ]
:
sunóg na ngunit hindi pa lutô.

Á·rab

png |Ant |[ Ing ]
1:
tao na Semitiko na naninirahan sa Arabia o sa iba pang bahagi ng Gitnang Silangan : ARÁBE
2:
anumang may kaugnayan sa bansang Arabia : ARÁBE

a·ra·bál

png |[ Esp arrabal ]
:
panirahang pook sa labas o kanugnog ng lungsod : SUBURB

a·ra·bán

png |Zoo
:
maliit hanggang malaki-laking isdang-dagat (family Antennariidae ) na may malaki at palinghadong bibig, bilóg na sapád na katawan, at palikpik pektoral na tíla siko : ANGLERFISH, GATASÁN, LÁWDON, PUNIKÓN, TABÁNGKO

a·rá·be

pnr |[ Esp ]
:
hinggil sa Arabia : ARABIC, ARABIAN

A·rá·be

png |Ant |[ Esp ]

a·ra·bés·ko

png |[ Esp arabesco ]
1:
Say sa ballet, posisyon o tindig na nakaunat ang isang paa, pahalang sa likod, nakadukwang ang katawan, at nakaunat ang dalawang kamay
2:
Sin disenyong ornamental na gumagamit ng banghay ng mga baging, bulaklak, at bungangkahoy upang lumikha ng komplikadong padron ng mga linya
3:
Mus maikling piyesa, karaniwang sa piyano.

Arabia (a·ráb·ya)

png |Heg |[ Esp Arabia ]
:
malakí at madisyertong tangwáy sa hilagang Asia.

arabian (a·réy·bi·yán)

pnr |[ Ing ]

arabian jasmine (a·réy·bi·yán dyás·min)

png |Bot |[ Ing ]

Arabian Nights (a·réy·bi·yán nayts)

png |Lit |[ Ing ]
:
Mga Gabíng Arábe.

arabic (a·rá·bik)

pnr |[ Ing ]

arabica (a·rá·bi·ká)

png |[ Ing ]
1:
Bot palumpong o punongkahoy na laging-lungti (Coffea arabica ) at nagbubunga ng kapeng mataas ang kalidad
2:
kape na mula rito.

Arabic numeral (a·rá·bik nyú·mi·rál)

png |Mat |[ Ing ]
:
alinman sa mga simbolong 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9.

a·rá·bi·ká

pnr |[ Esp arábica ]
:
may kaugnayan sa Arábe, hal gomang arabika.

Araceae (a·rey·sí·i)

png |Bot |[ Ing ]
:
family ng mga halámang tropiko (order Arales ) at karaniwang may mga bulaklak sa malamáng tumpok ng mga tinik na naiilaliman ng madahong baluti.

arachnid (á·rak·níd)

png |Zoo |[ Ing ]
:
anumang kabílang sa Arachnida : ARÁKNIDÓ

Arachnida (a·rák·ní·da)

png |[ Ing ]
:
isang class sa Arthropoda na may kakayahang umangkop sa búhay panlupa, kasama ang gagamba, alakdan, at kuto.

á·ra di·rá

pnb |[ Hil ]

a·rá·do

png |[ Esp ]
1:
Agr [Bik Hil Ilk War] aráro
2:

a·ra·dón

png |Bot |[ Ilk ]

a·rág

png
1:
[ST] kapatas ng trabaho
2:
[Tag] útos.

a·ra·gab·yá·do

pnr
:
varyant ng agrabyádo.

a·rá·gan

png |Bot |[ Bik Seb Ilk Pal ]
:
alga (Sargassum siliquosum ) na maaaring kaínin ng tao, tuwid, hanggang 50 sm ang taas, at kumpol-kumpol kung lumago.

á·rag-á·rag

png
:
kahong gawâ sa metal na nagdadalá ng mabibigat na bagay, may isa o dalawang gulóng sa harap at sinusuportahan ng dalawang báras sa magkabilâng gilid bílang tatangnan sa pagbuhat nitó.

a·rág·bat

png |[ War ]

a·ra·gí·rang

png |[ Bik ]
:
tuyông dahon.

a·ra·gí·tong

pnd |i·a·ra·gí·tong, mag-a·ra·gí·tong |[ Bik ]
:
tipunin ; pagsamá-samáhin.

a·rag·lá·yon

png |[ Seb War ]

a·rá·han, a·ra·hán

png |Zoo
:
uri ng kandulì (family Ariidae ) Cf BUNGÚAN

a·rá·hit

pnd |a·ra·hí·tin, i·a·rá·hit, u·ma·rá·hit |[ Bik ]
:
pulutin ; ipunin.

á·rak

png
1:
[Bik Ilk] álak
2:
Zoo [Mnb] balisará.

a·rá·ka

png |Bot |[ Iba ]

a·ra·ká·ak

png |[ War ]

a·rák·ni·dó

png |Zoo |[ Esp arácnido ]

a·rá·kup

png |[ Ilk ]

a·rá·kyo

png
1:
Isp arnís
2:
Tro bersiyon ng tibag sa Nueva Ecija.

á·ral

png
1:
pag-a·á·ral pag-iisip upang matutuhan o maláman ang isang bagay : LÁGGAY, STUDY, TUÓN — pnd i·á·ral, i·pa·ngá·ral, mag-á·ral
2:
kabutihang mapupulot o matututuhan : LÁGGAY, LEKSIYON, SURSÚRO
3:
pag-a·á·ral pagpasok sa paaralan upang matuto : STUDY
4:
pa·nga·ngá·ral pagdudulot ng dapat isaisip ng iba sa pamamagitan ng pabigkas at pasulát na pangungusap, hal sermon.

a·ra·lín

png |[ aral+in ]
:
paksa ng pag-aaral o bagay na dapat pag-aralan : LEKSIYÓN Cf PAKSÂNG-ARALÍN, TAKDÂNG-ARALÍN

á·ram

png |[ Mrw ]

a·ra·mág

png |[ Iba ]
:
ritwal kapag may namatay, karaniwang umaabot nang tatlo hanggang ilang buwan batay sa kalagayang pangkabuhayan ng pamilya var aremag

Aramaica (a·ra·má·i·ká)

png |Lgw |[ Esp ]
1:
wikang Semitic ng makalumang Syria, na ginamit bílang lingua franca sa Gitnang Silangan noong ika- siglo BC at napalitan ng Hebrew bílang wika ng mga Jew
2:
pinaniniwalaang wika na ginamit ni Jesus Cf ARAMÁIKÁ

Aramaico (a·ra·má·i·kó)

pnr |Lgw |[ Esp ]
:
may kaugnayan sa Aramaika Cf ARAMÁIKÓ

A·ra·má·i·ká

png |Lgw |[ Esp Aramaica ]
:
baybay sa Tagalog ng Aramaica.

A·ra·má·i·kó

pnr |Lgw |[ Esp Aramaico ]
:
baybay sa Tagalog ng Aramáico.

a·ra·máng

png |Zoo |[ Ilk ]

a·ra·máy

png |Bot |[ Iva ]
:
haláman (Pipturus arborescens ) na nabubúhay sa mababàng bahagi ng aplaya at ipinapakain sa baboy ang mga dahon nitó : DALÚNOT

a·rám·bi·lí

pnb |[ Bik ]
:
kung hindi.

a·rá·mid

png |[ Ilk ]

á·ran

png |[ Ilk ]
1:
babaeng higante
3:
bigas na malagkit at maputî.

a·ráng

png |[ Bik ]
2:
hilíng o paghiling.

a·ráng

pnr pnb |[ Seb ]

á·rang

png |Agr |[ Ifu ]

a·rá·ngan

png |[ Mrw ]

a·rang·ká·da

png |[ Esp arrancada ]
1:
biglang simula
2:
biglang andar o sibad.

a·ráng·ke

png |[ Esp arranque ]
:
simulâ ; pook na pagsisimulan.

a·rang·ya·bán

png |Ana |[ War ]
:
bahagi ng katawan na lumilikha ng punlay o itlog.

a·ran·sél

png |Kas |[ Esp arancel ]
1:
noong panahon ng Español, listáhan ng mga bayarín sa simbahan
2:
bayad sa adwana var aransól

a·ran·sól

png |Kas
:
varyant ng aransél.

a·rán·ya

png |[ Esp araña ]
1:
sanga-sangang kumpol ng mga ilaw na karaniwang nakasabit sa kisame : CHANDELIER
2:
3:
tawag sa maluhong sasakyan, may apat na gulóng, hila ng isang kabayo, at may tábing na naibababâ kapag hindi mainit ang araw o hindi umuulan.

a·rán·yas

png |Psd |[ Esp araña+s ]
:
maraming kalawit na panghúli ng isda.

a·rá·o

png |[ Mrw ]

á·rap

png |[ Kap ]

á·rap

pnd |a·rap a·rá·pin, ma·ngá·rap |[ Kap Tag ]

ar-a·pá·ap

png |[ Ilk ]

a·ra·pál

pnd |a·ra·pa·lán, mag-a·ra· pál |[ Hil ]
:
gampanan ang maraming gawain.

a·ra·pá·rap

png |[ Mrw ]

ar-ár

png |[ ST ]
:
pagbiyak sa tangkay ng palma para padaluyin ang tubâ.

a·rá·ran

png |Zoo |[ Bik ]

a·ra·ráw

png |[ Ilk ]

a·rá·raw

png |[ Ilk ]

a·rá·ro

png |Agr |[ Esp arado ]
:
kasangkapang pambungkal sa bukid, karaniwang hinihila ng kalabaw : ARÁDO, BADYÀ, DÁDO, DÁRO, LÓKOY, PLOUGH, PLOW, SÁROL Cf KULIGLÍG, TRAKTÓRA — pnd a·ra·rú·hin, i·a·rá·ro, mag-a·rá·ro.

ar-a·ro·síp

png |Bot |[ Ilk Pan ]

a·ra·rú

png |[ Ing arrowroot ]
1:
Bot palumpong (Maranta arundinacea ) na nakakain ang lamáng-ugat, ipinasok sa Filipinas mula sa tropikong America noong panahon ng Español
2:
arinang gáling dito
3:
tinapay na gawâ mula rito var uraró, arurú, aruró, arurót, urarú

a·rá·ruy

png |Mus Lit |[ Agt Mgk ]

ar-ar·yá

png |Mit |[ Ilk ]
:
ikaapat na kaluluwa o ang nakalayang kalu-luwa ng namatay.

á·ras

png
1:
labintatlong pirasong pilak na inihahandog ng laláki sa babae sa kanilang kasal
2:
[Tau] banál na kaharian, ikapitóng saray ng langit na kinaluluklukan ng trono ng Diyos.

a·ra·sá·as

png |[ Ilk ]

a·rá·sip

png |[ War ]
:
pagkain na gawâ sa bukag ng ilahas na palma.

a·rás·tre

png |[ Esp arrastre ]
:
buong lakas na paghila o paglilipat ng isang malakí at mabigat na bagay Cf HÁKOT

a·rát

png |Bot |[ ST ]
:
uri ng damo na ginagamit sa paggawâ ng gayuma.

á·rat

png
1:
[Pan] askád
2:
[Mrw] gánot

a·ra·tá·rat

png |[ Mrw ]

a·rá·ti·lés

png |Bot
:
punongkahoy (Muntingia calabura ) na tumataas nang 10 m, may putî at maliit na bulaklak, at bilóg ang bunga na animo’y mansanitas kapag hinog, at berde kung hilaw, katutubò sa tropikong America at ipinasok sa Filipinas noong panahon ng Español : DÁTILÉS, LÁTIRÉS, MANSANÍLYA, RÁTILES, SANÍTAS Cf SERÉSA

a·ra·tú·bang

png |[ Bik ]

araucaria (a·ráw·ka·rí·ya)

png |Bot |[ Ing ]
:
punongkahoy (Araucaria heterophylla ) na kauri ng laging-lungti.

á·raw

png
1:
Asn pinakasentrong bituin ng sistemang solar na iniinugan ng mga planetang tumatanggap ng init at liwanag nitó, may 150 milyong km ang layò mula sa daigdig : ÁDLAW, ADLÁW, ÁGEW, AGGÁW, ALDÁW, ALDÓ, ALÓNGAN, ÍNIT, SOL, SUGÁ, SUN
2:
panahong mula sa pagsikat ng araw hanggang sa paglubog nitó ; kasalungat ng gabí : ÁDLAW, ADLÁW, ÁGEW, AGGÁW, ALDÁW, ALDÓ, ALÓNGAN, DAY, DAYTIME, DÍA, SUGÁ Cf MAGHÁPON, MAGDAMÁG
3:
init nitó — pnr ma·á·raw
4:
panahong binubuo ng 24 oras : ÁDLAW, ADLÁW, ÁGEW, AGGÁW, ALDÁW, ALDÓ, ALÓNGAN, DAY, SUGÁ
5:
ang bawat isa sa pitóng bahagi na bumubuo sa isang linggo na may kani-kaniyang pangalan ; Lunes, Martes, Miyerkoles, Huwebes, Biyernes, Sabado, Linggo : ÁDLAW, ADLÁW, ÁGEW, AGGÁW, ALDÁW, ALDÓ, ALÓNGAN, DAY, DÍA, SUGÁ
6:
kapanganakan o anibersaryo
7:
panahon ng pananaig o pamamayanì

a·ra·wán

pnr pnb |[ araw+an ]
:
ginagawâ o nagaganap araw-araw : DAILY, HORNÁLAN

A·ráw a·ráw!

pdd |[ Hil ]
:
tumangging maniwala kahit tunay ang pangyayari.

á·raw-á·raw

pnb
:
sa lahat ng araw : EVERYDAY

a·rá·way

png |Bot |[ ST ]
:
uri ng punongkahoy.

A·raw ng Ka·gi·tí·ngan

png |[ araw ng ka+giting+an ]
:
pambansang paggunita sa kabayanihan ng mga nakipaglaban sa mga Japanese, itinaon sa araw ng pagsuko ng Corregidor at ginaganap tuwing 9 Abril.

A·raw ng Ka·sa·rín·lan

png |[ araw ng ka+sarili+an ]
:
pambansang pagdiriwang ukol sa pagpapahayag ng kalayaan ng Filipinas, dáting ginaganap tuwing 4 Hulyo, at kasalukuyang ginaganap tuwing 12 Hunyo.

A·raw ng mga Ba·yá·ni

png
:
pambansang paggunita sa mga namatay sa Rebolusyong Filipino at Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ginaganap tuwing hulíng Lunes ng Agosto.